أبو علي سينا

145

قراضه طبيعيات ( فارسى )

دوربين عكاسى قرار دارد و تصوير حقيقيش كه بواسطهء عدسى دوربين درشت مىشود روى شيشهء حساس يا ورقه فيلم كه در انتهاى تاريكخانه دوربين واقع است مىافتد ) و اگر شيئى در تاريكى باشد و هيچ نورى از آن ساطع نشود هيچ تصويرى از آن روى مشيميه درست نخواهد شد همچنانكه عكس شىء واقع در تاريكى در دوربين عكاسى درست نمىشود خلاصه مرئى يا مبصر شدن شىء نتيجهء روشن بودن آن و تابيدن روشنائى از آن به چشم و افتادن تصوير آن روى مشيميه است نه تابيدن خط شعاعى از چشم بشىء و منعكس شدن آن خط شعاعى به چشم چنان كه حكماى متقدم معتقد بوده‌اند و قاآنى بوجه لطيفى در ضمن تغزلى آن را بيان كرده است : گويند حكيمان كه رود خط شعاعى * از چشم سوى آنچه به چشم است برابر تا خط شعاعى ببصر باز نگردد * در باصره مرئى نشود صورت مبصر حسن تو به حدى است كه آن خط ز رخ تو * برگشتنش از فرط و له نيست ميسر بارى در مواردى كه وضع هر دو چشم عادى است و حركاتشان بهر طرف آزاد و متقارن است شخص وقتى كه ميخواهد شيئى را مشاهده كند چشمهاى خود را طورى مىگرداند و قرار مىدهد كه محور هر دوى آنها در يك نقطه روى شيء تلاقى مىكند و در نتيجه تصوير شيء در هر دو چشم روى يك قسمت معين و نظير هر دو مشيميه قرار ميگيرد و از طرف ديگر الياف عصب باصره به ترتيب خاصى در سطح مشيميه منتشر مىگردد چنان كه پس از خروج از چشم و ورود به داخل جمجمه و سطح مخ تارهائى كه از يك قسمت معينى از مشيميه راست خارج شده است با تارهائى كه